คำราชาศัพท์ที่ควรรู้จัก




คำราชาศัพท์

คำราชาศัพท์ เพื่อน ๆ ทุกคนคงเคยได้เรียนในวิชาภาษาไทยกันมาแล้ว แต่ตอนนี้จะยังมีใครจำได้บ้างนะว่ามีอะไรบ้าง วันนี้พิงจะมาทวนความจำโดยพิงได้รวบรวมคำราชาศัพท์เอาไว้ครบทุกคำ แบ่งเป็นหมวดตัวอักษร ก ถึง ฮ เอาไว้ให้เพื่อน ๆ ได้ทดสอบความรู้กัน ไปดูกันเลยดีกว่าว่ามีคำว่าอะไรกันบ้าง



หมวด ก

เเก้ม = พระปราง

กรรไกร = พระแสงกรรไกร

กระจกส่อง = พระฉาย

กระดูก = พระบรมอัฐิ,บรมอัฐิ(พระราชา) พระอัฐิ(เจ้านาย)

กระโถน = บ้วนพระโอษฐ์

กระโถนเล็ก = พระสุพรรณศรี

กระโถนใหญ่ = พระสุพรรณราช

กระโปรง = ฉลองพระองค์กระโปรง

กรุณา,เมตตา = ทรงพระกรุณา

กลับ = เสด็จนิวัต

กล้ามเนื้อ = กล้ามพระมังสา

กั้นร่มให้ = ถวายพระกลด

กับข้าว = เครื่องคาว

กางเกง = สนับเพลา

กางร่ม = ขึ้นพระกลด

กาแฟ = พระสุธารสกาแฟ

การทำบุญ = ทรงบำเพ็ญพระราชกุศล

การเสด็จเยือนราษฎรเป็นการส่วนพระองค์ = ประพาสต้น

กำไล = ทองพระกร, ทองกร, พระวลัย

กิจอันพึงกระทำของพระเจ้าแผ่นดิน = พระราชกรณียกิจ

กิน = เสวย (พระเจ้าแผ่นดิน, พระราชวงศ์)

กิน = ฉัน(ใช้กับพระสงฆ์)

เก้าอี้ที่นั่ง = พระที่นั่งเก้าอี้

เกิด = ทรงพระราฃสมภพ, เสด็จพระราชสมภพ (พระเจ้าแผ่นดิน, สมเด็จฯพระบรมราชินีฯ) ประสูติ, สมภพ (พระราชวงศ์)

แก้วน้ำดื่ม = น้ำเสวย

โกนจุก = เกศากันต์

โกรธ = ทรงพระพิโรธ (พระเจ้าแผ่นดิน) พิโรธ, กริ้ว (พระราชวงศ์)

ผม = พระเกศา พระศก

พระฉาย = กระจกส่อง

 

หมวด ข

ขน = พระโลมา

ขนจมูก = พระโลมะนาสิก

ขนตา = พระโลมจักษุ

ขนมตาล = ขนมทองฟู

ขนระหว่างคิ้ว = พระอุณาโลม

ขนรักแร้ = พระโลมากัจฉะ

ข้อเท้า = ข้อพระบาท

ข้อนิ้วมือ = ข้อนิ้วพระหัตถ์

ขอบตา = ขอบพระเนตร

ข้อมือ = ข้อพระหัตถ์

ข้อศอก = พระกโบร

ขา = พระเพลา

ขากรรไกร = ต้นพระหนุ

ข้าว = พระกระยาเสวย(พระมหากษัตริย์ )

ข้าว = พระเสวย (พระราชวงศ์)

ขี้ไคล = พระเสโท

ขี้จมูก = มูลพระนาสิก

ขี่ช้าง = ทรงช้าง

ขี้ตา = มูลพระจักษุ

ขี้เต่า = มูลพระกัจฉะ

ขี่ม้า = ทรงม้า

ขี้แมลงวัน = พระปิลกะ

ขี้เล็บ = มูลพระนขา

ขี้หู = มูลพระโสต

ขึ้นครองราชย์ = เถลิงถวัลยราชสมบัติ

เข็มขัด = รัดพระองค์

เข่า = พระชานุ

เขียนจดหมาย = พระราชหัตถเลขา

เขียนหนังสือ = ทรงพระอักษร

เขี้ยว = พระทาฐะ

แข้ง = พระชงฆ์

แขน = พระพาหา

ไขข้อ = พระลสิกา

หมวด ค

ครัว = ห้องเครื่อง

ครุฑ หรือ พญาแห่งนกในนิยาย = สุบรรณ

คลอดลูก = ประสูติ

ความกรุณา = พระมหากรุณาธิคุณ

ความคิด = พระราชดำริ

ความประพฤติของเจ้านาย การปฏิบัติองค์ของเจ้านาย = พระจริยาวัตร

ความสามารถ = ทรงพระปรีชาสามารถ

คอ = พระศอ

คาง = พระหนุ

คำตัดสิน = พระบรมราชวินิจฉัย

คำถาม = พระราชปุจฉา

คำพูด = พระราชดำรัส, พระราชกระแส

คำสอน = พระบรมราโชวาท

คำสั่ง ใช้กับพระบรมราชกุมารี = พระราชบัญชา

คำสั่ง ใช้กับพระราชินี = พระราชเสาวนีย์

คำสั่ง ใช้กับมหากษัตริย์ = พระบรมราชโองการ

คิด(พระมหากษัตริย์) = พระราชดำริ

คิดถึง = ทรงมีพระราชหฤทัยระลึกถึง

คิ้ว = พระขนง

คิ้ว = พระภมู

เครา = พระทาฐิกะ

เครื่องทรงสำหรับกษัตริย์, ของใช้ของเสวยสำหรับพระเจ้าแผ่นดิน = ต้นเครื่อง

 

หมวด ง

งานฉลองในพิธีมงคลเพื่อความยินดีร่าเริง = สมโภช

เงา = พระฉายา

เงิน = พระราชทรัพย์

 

หมวด จ

จดหมาย = พระราชหัตถเลขา พระราชสาส์น ลายพระหัตถ์

จมูก = พระนาสา, พระนาสิก

จอนหู = พระกรรเจียก

จานอาหาร = จานเครื่องต้น

จาม = ทรงพระปินาสะ

จุก (ผม) = พระโมลี, พระเมาลี

เจ็บ = ทรงพระประชวร (พระเจ้าแผ่นดิน) ประชวร (พระราชวงศ์)

ใจ = พระหทัย, พระหฤทัย, พระกมล

ใจ(ใช้กับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ) = พระราชหฤทัย

 

หมวด ช

ช่วยเหลือคนทั่วไป = พระบรมราชานุเคราะห์

ช้อน = ฉลองพระหัตถ์

ชอบ = โปรด (พระเจ้าแผ่นดิน)

ช้าง = กุญชอน

ชามอาหาร = ชามเครื่องต้น

ชำนาญ = ทรงชำนาญ,ทรงเชี่ยวชาญ

ชิมอาหาร = เทียบเครื่อง

เชิญ = นิมนต์(พระสงฆ์)

 

หมวด ด

ดอกมะลิ = ดอกมัลลิกา

ดอกไม้ = บุษบา

ดอกยี่หุบ = ดอกมณฑาขาว

ดาบ ของมีคม = พระแสง

ดู หรือ ชม = ทอดพระเนตร

เดินไป = ทรงพระราชดำเนิน, เสด็จพระราชดำเนิน (พระเจ้าแผ่นดิน)/ เสด็จ (พระราชวงศ์)

 

หมวด ต

แต่ง = พระราชนิพนธ์

ต้นขา = พระอูรุ

ต้นแขน = พระพาหา,พระพาหุ

ตลับเพชร = พระรัตนกรัณฑ์ หรือ ตลับพระมณฑปเล็ก

ตะเกียบ = ฉลองพระหัตถ์ตะเกียบ

ตัก, ช่วงขาตั้งแต่เข่าถึงโคนขา = พระเพลา

ตัดผม = ทรงพระเครื่องใหญ่

ตัดสิน = พระบรมราชวินิจฉัย

ตับ = พระยกนะ (ยะ-กะ-นะ)

ตา = พระเนตร

ตาตุ่ม = พระโคปผกะ

ตาย = สวรรคต

ตาย(ใช้กับพระสงฆ์) = มรณภาพ

ตุ้มหู = พระกุณฑล

เต้ากรวดน้ำ = พระเต้าทักษิโณทก

เตียงนอน = พระแท่นบรรทม

แต่งงาน = อภิเษกสมรส

แตงโม = ผลอุลิด

แต่งหนังสือ = ทรงพระราชนิพนธ์

โต๊ะเขียนหนังสือ = โต๊ะทรงพระอักษร

โต๊ะอาหาร = โต๊ะเสวยพระกระยาหาร

ไต = พระวักกะ

 

หมวด ถ

ถ้วยชามอาหาร = ถ้วยชามเครื่องต้น

ถ้วยน้ำชาจีน = ถ้วยพระสุธารส

ถาม = มีพระราชปุจฉา (พระเจ้าแผ่นดิน)

ถ่ายรูป = ฉายพระฉายาลักษณ์ / ฉายพระรูป / ทรงฉายพระรูป

ถือศีล = ทรงศีล

ถุงเท้า = ถุงพระบาท

ถุงมือ = ถุงพระหัตถ์

เถ้ากระดูก = พระอังคาร

 

หมวด ท

ทวารหนัก = เวจมรรค

ท้อง = พระอุทร

ท้อง,ตั้งท้อง = ทรงพระครรภ์,ทรงครรภ์

ทักทายปราศรัย = พระราชปฏิสันถาร

ทำงาน = ทรงงาน

ทำบุญ = ทรงบำเพ็ญพระราชกุศล, ทรงบำเพ็ญพระกุศล (พระเจ้าแผ่นดิน)

ที่นอน = ที่ประทับ

ที่นั่ง = พระราชอาสน์

เท้า = พระบาท

เที่ยว = ประพาส

 

หมวด น

นม = พระถัน, พระเต้า

น่อง = หลังพระชงฆ์

น้องชาย(ที่เป็นเจ้าฟ้า)ของพระมหากษัตริย์ = สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ,สมเด็จพระอนุชา

น้องชาย(ที่เป็นเจ้าฟ้า)ของพระมหากษัตริย์และสมมติขึ้นเป็นรัชทายาทผู้จะสืบราชสันตติวงศ์ = สมเด็จพระอนุชาธิราช

น้องชาย (ที่เป็นพระองค์เจ้า) ของพระมหากษัตริย์ = พระเจ้าน้องยาเธอ

น้องชาย ของพระมหากษัตริย์ = พระราชอนุชา

น้องชาย ของพระมหากษัตริย์และเจ้านาย = พระอนุชา, พระกนิษฐา,พระกนิษฐภาดา

น้องชายร่วมท้องของพระมหากษัตริย์ = สมเด็จพระราชโสทรานุชา

น้องสาว (ที่เป็นพระองค์เจ้า) ของพระมหากษัตริย์ = พระเจ้าน้องนางเธอ

น้องสาว ของพระมหากษัตริย์ และเจ้านาย = พระกนิษฐภคินี

นอน = บรรทม

นอน = จำวัด (ใช้กับพระสงฆ์)

นั่ง = ประทับ

น้า ป้า (พี่สาว น้องสาว ของแม่) = พระมาตุจฉา

น้ำใจ = น้ำพระทัย

น้ำใจ = น้ำพระราชหฤทัย(ใช้กับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว )

น้ำชาจีน,น้ำกิน = พระสุธารส

น้ำดี = พระปิตตะ

น้ำลาย = พระเขฬะ

น้ำหนอง = พระบุพโพ

น้ำหอม = พระสุคนธ์

นิ้วกลาง = พระมัชฌิมา

นิ้วก้อย = พระกนิษฐา

นิ้วชี้ = พระดัชนี

นิ้วนาง = พระอนามิกา

นิ้วมือ = พระองคุลี

นิ้วหัวแม่มือ = พระอังคุฐ

เนื้อ = พระมังสา

 

หมวด บ

บริจาค = พระราชทาน

บวช = ทรงพระผนวช

บวม,อาการบวม = พระโศผะ

บังสุกุล = สดัปกรณ์

บั้นเอว = บั้นพระองค์ , พระกฤษฎี

บัลลังก์มีพนักสูง = พระโธรน

บ่า,ไหล่ = พระอังสา

บ้าน = พระราชวัง

บ้าน = พระบรมมหาราชวัง

บุหรี่และยาสูบ = พระโอสถเส้น, พระโอสถมวน

ใบหน้า = พระพักตร์

 

หมวด ป

ประจำเดือนหญิง = พระอุหลบ พระบุษปะ

ประตู = ทวาร

ป่วย = ประชวร

ปอด = พระปัปผาสะ

ปัสสาวะ = พระบังคนเบา

ป้า น้า (พี่สาว น้องสาว ของแม่) = พระมาตุจฉา

ปาก = พระโอษฐ์

ปาน = พระปีฬกา

ปู่ / ตา = พระอัยกา, พระไอยกา (เขียนแบบเก่า)

เป็นลม = ทรงพระประชวรพระวาโย

เปล = พระอู่

ไป = เสด็จ

หู = พระกรรณ

 

หมวด ผ

ผม,เส้นผม = พระเกศา,พระเกศ

ผมจุก = พระโมลี

ผมเปีย = พระเวณิ

ผมมวย = พระจุฑามาศ

ผักกระเฉด = ผักรู้นอน

ผ้า, ผ้านุ่ง = พระภูษา

ผ้าเช็ดตัว = ซับพระองค์

ผ้าเช็ดหน้า = ซับพระพักตร์

ผ้าพันคอ = ผ้าพันพระศอ

ผ้าโพกหัว = พระศิโรเวฐณ์,พระเวฐนะ

ผ้าโสร่ง = พระภูษาโสร่ง

ผ้าห่มนอน = ผ้าคลุมบรรทม

ผ้าอาบน้ำ = พระภูษาชุบทรง

ผิวหนัง = พระฉวี

ผิวหน้า = พระราศี

 

หมวด ฝ

ฝัน = ทรงพระสุบิน (พระเจ้าแผ่นดิน) ทรงสุบิน (พระราชวงศ์)

ฝ่ามือ = ฝ่าพระหัตถ์

ฝี = พระยอด

ไฝ = พระปีฬก (ปีละกะ)

 

หมวด พ

พ่อ = พระบิดา

พ่อ = พระชนก

พ่อตา = พระสัสสุระ

พังผืด = พระกิโลมกะ

พานหมาก = พานพระศรี

พี่ชาย (ที่เป็นเจ้าฟ้า) ของพระมหากษัตริย์ = สมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอ,สมเด็จพระเชษฐา

พี่ชาย (ที่เป็นพระมหากษัตริย์) ของพระมหากษัตริย์ = สมเด็จพระบรมเชษฐาธิราช

พี่ชาย ใช้สำหรับพระมหากษัตริย์ หมายถึงพี่ ที่เป็นพระองค์เจ้า = พระเจ้าพี่ยาเธอ

พี่ชาย ใช้สำหรับพระมหากษัตริย์และเจ้านายหมายถึง พี่ ที่ใช้เป็นกลางๆ = พระเชษฐา, พระเชษฐภาดา,พระเชษฐภาตา

พี่ชาย ที่ทรงพระอิสริยศักดิ์สูงเป็นพิเศษของพระมหากษัตริย์ = สมเด็จพระบรมเชษฐาธิบดี

พี่ชายร่วมท้อง ของพระมหากษัตริย์ = สมเด็จพระโสทรเชษฐภาดา,สมเด็จพระโสทรเชษฐา

พี่สาว (ที่เป็นเจ้านาย) ของพระมหากษัตริย์และเจ้านาย = พระเชษฐภคินี

พี่สาว (ที่เป็นเจ้าฟ้า) ของพระมหากษัตริย์ = สมเด็จพระเชษฐภคินี

พี่สาว (ที่เป็นเจ้าฟ้า) ของพระมหากษัตริย์ = สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ

พี่สาว (ที่เป็นพระองค์เจ้า) ของพระมหากษัตริย์ = พระเจ้าพี่นางเธอ

พูด = พระราชดำรัส, พระราชกระแส

พูด (พระมหากษัตริย์) = พระราชดำรัส

พูดถึง = พระราชปรารภ

 

หมวด ฟ

ฟังเทศน์ = ทรงธรรม, ทรงสดับพระธรรมเทศนา (พระเจ้าแผ่นดิน)

ฟังอย่างตั้งใจ = สดับ

ฟัน = พระทนต์

ฟันกราม = พระกราม

ฟ้า ท้องฟ้า = นภา

ฟูกนอน = พระบรรจถรณ์

 

หมวด ภ

ภรรยา = พระชายา

ภาพถ่าย = พระบรมฉายาลักษณ์

 

หมวด ม

มดลูก = กล่องพระสกุล

มอง = ทอดพระเนตร

มอบของต่าง ๆ = ถวาย

มันสมอง = พระมัตถลุงค์

ม่าน หรือ มุ้ง = พระวิสูตร

ม้าม = พระปิหก

มีดโกน = พระแสงกรรบิด

มือ = พระหัตถ์

มือขวา = พระหัตถ์ขวา

มือซ้าย = พระหัตถ์ซ้าย

มุ้งนอน = พระวิสูตร

เมตตา = พระเมตตา

เมีย(ภรรยา) = พระชายา

แม่ ใช้สำหรับเจ้านาย หมายถึง แม่ที่เป็นเจ้านายหรือแม้มิใช่เจ้านาย = พระมารดา, พระชนนี

แม่ ใช้สำหรับพระมหากษัตริย์ หมายถึง แม่ ที่เป็นสมเด็จพระบรมราชินีหรือเทียบเท่าสมเด็จพระบรมราชินี = สมเด็จพระบรมราชชนนี,สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง

แม่ ใช้สำหรับพระมหากษัตริย์ หมายถึง แม่ ที่มิได้เป็นพระมเหสี หรือแม้เป็นเจ้านายที่ทรงอิสริยศักดิ์สูง = ราชชนนี, พระราชมารดา

แม่ ใช้สำหรับพระมหากษัตริย์หมายถึงแม่ ที่เป็นเจ้านายที่ทรงอิสริยศักดิ์สูง = สมเด็จพระราชชนนี

ไม้เกาหลัง มีลักษณนามเป็น องค์ = ฉลองได

ไม้เท้า = ธารพระกร

 

หมวด ย

ยิ้ม = แย้มพระโอษฐ์

ยศฐานันดรศักดิ์ = พระยศ

ย่า = พระอัยยิกา, พระอัยกี

ยารักษาโรค = พระโอสถ

ยาสูบและบุหรี่ = พระโอสถเส้น,พระโอสถมวน

ยิ้ม = ทรงแย้มพระโอษฐ์

เยื่อในกระดูก = พระอัฐิมิญชะ

 

หมวด ร

รถ = รถพระที่นั่ง

ร่ม = พระกลด

รองเท้า (พระเจ้าแผ่นดิน) = ฉลองพระบาท

ร้องไห้ = กันแสง

รักแร้ = พระกัจฉะ

รับประทาน = เสวย

รับศีล = ทรงศีล

ร่างกาย = พระวรกาย

ริมฝีปาก = ริมพระโอษฐ์

รูปถ่าย = พระบรมฉายาลักษณ์

เรียกหา = มีพระราชกระแสรับสั่งให้หา

เรือ = เรือพระที่นั่ง

ไรผม = ไรพระเกศา

ไรฟัน = ไรพระทนต์

 

หมวด ล

ลงชื่อ = ลงพระปรมาภิไธย

ลงโทษ = ลงพระราชอาญา

ลมหายใจเข้า = พระอัสสาสะ

ลมหายใจออก = พระปัสสาสะ

ลา = ทูลลา

ลำไส้เล็ก = พระอันตคุณ

ลำไส้ใหญ่ = พระอันตะ

ลิ้น = ซิวหา

ลิ้นไก่ = มูลพระชิวหา

ลุง(พี่ของพ่อ) = พระปิตุลา

ลูกเขย = พระชามาดา

ลูกชาย = พระราชโอรส

ลูกสะใภ้ = พระสุณิสา

ลูกสาว = พระราชธิดา

เล่นดนตรี = ทรงดนตรี

เล็บ = พระนขา

เลือด = พระโลหิต

โลงศพ = พระโกศ

 

หมวด ว

วันเกิด = วันพระราชสมภพ

แว่นตา = ฉลองพระเนตร

 

หมวด ศ

ศอก = พระกับประ (ปะระ)

ศีรษะ = พระเศียร

 

หมวด ส

สนใจ = สนพระทัย

สนุก = ทรงพระอารมณ์ขัน

สวดมนต์ = เจริญพระพุทธมนต์

ส้อม = ฉลองพระหัตถ์ส้อม

สะดือ = พระนาภี

สะโพก = พระโสณิ

สั่ง = มีพระราชกระแส, มีพระราชกระแสรับสั่ง, มีพระราชดำรัสสั่ง (พระมหากษัตริย์) (มีพระบรมราชโองการ หมายถึง สั่ง เรื่องสำคัญเป็นทางการ ซึ่งต้องมีผู้สนองพระบรมราชโองการ)

สั่งสอน = พระบรมราชโองการ พระราชเสาวนีย์ พระราชบัณฑูร, พระราชดำรัสสั่ง พระราชบัญชา, พระราชดำรัสสั่ง

สามีของเจ้านาย = พระภัสดา

สายรก = สายพระสกุล

สิว = พระอสา

สึก หรือลาออกจากความเป็นภิกษุ สามเณร = ลาสิกขา

สุรา = น้ำจันท์

เส้นผม = เส้นพระเจ้า

เส้นเลือด = เส้นพระโลหิต

เสื้อ = ฉลองพระองค์

ใส่บาตร = ทรงบาตร

 

หมวด ห

หนวด = พระมัสสุ

หน้า = พระพักตร์

หน้าต่าง = พระสีหบัญชร

หน้าผาก = พระนลาฏ

หน้าอก = พระทรวง, พระอุระ

หนู = มูสิกะ

หมวก = พระมาลา

หมอนหนุน = พระเขนย

หมาก = พระสลา

หยาดเหงื่อ = หยาดเสโท

หลัง = พระปฤษฎางค์,พระขนอง

หลานชาย หลานสาว = พระนัดดา

หวี = พระสาง

ห้องส้วม = ห้องพระบังคน

หัว(ใช้กับพระ) = เศียร

หัวใจ = ฤทัย

หัวนม = ยอดพระถัน

หัวเราะ = ทรงพระสรวล

หู = พระกรรณ

เหงื่อ = พระเสโท

เหลน = พระปนัดดา

เหล้า = น้ำจัณฑ์

แหวน = พระธำมรงค์

ให้ = พระราชทาน

ไหปลาร้า = พระรากขวัญ

ไหล่/บ่า = พระอังสา

 

หมวด อ

อก = พระทรวง, พระอุระ

อนุญาต = ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม

อัณฑะ = พระอัณฑะ

อาบน้ำ = สรงน้ำ

อายุ = พระชนมพรรษา

อายุ = พระชนมายุ

อาหารสําหรับภิกษุ สามเณรฉัน. (ป. ภตฺต + อาหาร). = ภัตตาหาร

อุจจาระ = พระบังคนหนัก

เอ็น = พระนหารุ

เอว = พระกฤษฎี, บั้นพระองค์

โอกาส = วโรกาส

ไอ = ทรงพระกรรสะ, ทรงพระกาสะ

 

เพื่อน ๆ คงจุใจกับ คำราชาศัพท์ ที่พิงเอามาฝากกันนะค่ะ ความรู้แบบนี้มีติดไว้ก็ไม่เสียหายนะค่ะเพื่อน ๆ หวังว่าความรู้เรื่องนี้จะถูกใจเพื่อน ๆ นะค่ะ

ขอขอบคุณที่มาจาก http://www.kanzuksa.com/moto.asp?moto=9&data=44


loading...

เพื่อน ๆ สามารถกดติดตามข่าวสารจาก Pakping.com ได้ที่
Facebook :
https://www.facebook.com/pakpingdotcom
Google+ :
https://plus.google.com/112532205845579944057/
Twitter :
https://twitter.com/@pakpingdotcom

แสดงความคิดเห็น